| |
EGZORCYZMY
I INNE MODLITWY BŁAGALNE
Wstęp
Wprowadzenie
teologiczne i pastoralne
WSTĘP
W ciągu całej
historii zbawienia występują dobrzy aniołowie, którzy pełnią Boży
plan, niosąc Kościołowi nieustannie tajemniczą i potężną pomoc,
oraz duchy upadłe, zwane diabelskimi, które sprzeciwiając się Bogu,
Jego zbawczej woli i dziełu dokonanemu przez Chrystusa, usiłują
wciągnąć człowieka we własny bunt przeciw Bogu 1.
W Piśmie Świętym diabeł i złe duchy są określani różnymi terminami.
Niektóre z nich w pewien sposób wskazują na naturę i działanie tych
duchów 2. Diabeł
zwany też szatanem, starodawnym wężem i smokiem, zwodzi cały świat
oraz walczy z tymi, którzy zachowują Boże przykazania i mają świadectwo
Jezusa (por. Ap 12,9.17). Nazywany jest też przeciwnikiem ludzi
(por.1 P 5,8) i zabójcą od początku (por. J 8,44), ponieważ przez
grzech poddał człowieka pod władzę śmierci. Z tej racji, że swymi
zasadzkami doprowadza człowieka do nieposłuszeństwa Bogu, bywa nazywany
Złym, kusicielem (por. Mt 4,3 i 26, 36-44), kłamcą i ojcem kłamstwa
(por. J 8,44), który działa przebiegle i kłamliwie, jak o tym świadczy
uwiedzenie pierwszych rodziców (por. Rdz 3,4.13), próba odciągnięcia
Jezusa od spełnienia misji otrzymanej od Ojca (por. Mt 4,1-11; Mk
1,13; Łk 4,1-13), wreszcie przybieranie przezeń postaci anioła światłości
(por. 2 Kor 11,14). Jest też nazywany władcą tego świata (por. J
12,31;14,30), tego mianowicie świata, który cały jest we władaniu
Złego (por. 1 J 5,19) i nie zna prawdziwego Światła (por. J 1,9-10).
Jego moc jest określana jako moc ciemności (por. Łk 22,53; Kol 1,13),
ponieważ nienawidzi Światła, jakim jest Chrystus i wciąga ludzi
w swoją ciemność. Złe duchy, które wraz z diabłem nie uznały nad
sobą Bożego panowania (por. Jud 6), zostały potępione (por. 2 P
2,4), są duchami nieprawości (por. Ef 6,12). Są to bowiem duchy
stworzone, które zgrzeszyły i nazywane są aniołami szatana (por.
Mt 25,41; 2 Kor 12,7; Ap 12,7.9). Może to też oznaczać, że owe duchy
otrzymują jakąś misję od swojego złego zwierzchnika 3.
Dzieła owych nieczystych, przewrotnych 1 zwodniczych duchów (por.
Mt 10,1; Mk 5, 8; Łk 6,18;11,26; Dz 8,7; 1 Tm 4,1; Ap 18,2) zniweczył
Syn Boży przez swoje zwycięstwo (por. 1 J 3,8). Chociaż "w
ciągu... całej historii ludzkiej toczy się ciężka walka przeciw
mocom ciemności" i "trwać będzie do ostatniego dnia"
4, Chrystus przez
swoje Paschalne Misterium Śmierci i Zmartwychwstania "wyrwał
(nas) z niewoli szatana i grzechu" 5,
obalił ich władanie i wyzwolił wszystko spod wpływu Złego. Ponieważ
zaś szkodliwe i wrogie działanie diabła rozciąga się na osoby, rzeczy
i miejsca oraz ujawnia się w wieloraki sposób, Kościół świadom tego
że "dni są złe" (Ef 5,16), nie ustaje w modlitwie, aby
ludzie zostali zachowani od diabelskich zasadzek.
WPROWADZENIE
TEOLOGICZNE I PASTORALNE
I.
ZWYCIĘSTWO CHRYSTUSA I WŁADZA KOŚCIOŁA
NAD ZŁYMI DUCHAMI
1.
Kościół mocno wierzy, że istnieje tylko jeden prawdziwy Bóg, Ojciec,
Syn i Duch Święty, który jest jedynym Początkiem wszechrzeczy, Stworzycielem
wszystkich istot widzialnych i niewidzialnych 6.
W swojej opatrzności Bóg opiekuje się i rządzi wszystkim, co stworzył
(por. Kol 1,16) 7,
a nie stworzył niczego niedobrego 8.
Także "diabeł (...) i inne demony zostali przez Boga stworzeni
jako z natury swej dobrzy, ale sami z własnej winy stali się źli"
9. Byliby więc
dobrzy, gdyby wytrwali w takim stanie, w jakim Stwórca powołał ich
do istnienia. Ponieważ jednak źle skorzystali z naturalnej wzniosłości,
nie wytrwali w prawdzie (por. J 8,44), nie przemienili się w przeciwną
substancją, ale odpadli od najwyższego Dobra, z którym winni być
złączeni 10.
2. Człowiek został stworzony na obraz
Boga "w sprawiedliwości i prawdziwej świętości" (Ef 4,24),
a jego godność wymaga, aby postępował zgodnie ze świadomym i dobrowolnym
wyborem 11. Jednak
za podszeptem Złego nadużył daru swej wolności. Wskutek grzechu
nieposłuszeństwa (por. Rdz 3; Rz 5,12) został poddany władzy diabła
i śmierci, stawszy się niewolnikiem grzechu 12.
Dlatego "w ciągu... całej historii ludzkiej toczy się ciężka
walka przeciw mocom ciemności; walka ta zaczęta u początku świata,
trwać będzie do ostatniego dnia, według słowa Pana (por. Mt 24,13;13,24-30
i 36-43)" 13.
3. Wszechmocny i miłosierny Ojciec
posłał na świat swojego umiłowanego Syna, aby uwolnił ludzi spod
władzy ciemności i przeniósł ich do swego królestwa (por. Ga 4,5;
Kol 1,13). Dlatego Chrystus, "pierworodny wobec każdego stworzenia"
(por. Kol 1,15), celem odnowienia dawnego człowieka, przyjął ciało
podległe grzechowi, "aby przez śmierć pokonać tego, który dzierżył
władzę nad śmiercią, to jest diabła" (Hbr 2,14) a także zranioną
ludzką naturę przemienić w nowe stworzenie mocą swojej Męki i Zmartwychwstania
oraz przez dar Ducha Świętego 14.
4. Pan Jezus za dni swego życia na
ziemi zwyciężył pokusy na pustyni (por. Mt 4,1-11; Mk 1,12-13; Łk
4,1-13), własną powagą wypędzał szatana i inne złe duchy, nakazując
im uległość swojej boskiej woli (por. Mt 12,27-29; Łk 11;19-20).
Dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich dręczonych przez diabła
(por. Dz 10,38), okazał swe zbawcze dzieło, polegające na uwolnieniu
człowieka z grzechu i jego następstw oraz z mocy tego, który jest
pierwszym sprawcą grzechu, zabójcą od początku i ojcem kłamstwa
(por. J 8,44) 15.
5. Kiedy nadeszła godzina ciemności,
Pan "stając się posłusznym aż do śmierci" (Flp 2,8), mocą
Krzyża odparł ostatni atak szatana (por. Łk 4,13; 22,53) 16
i odniósł zwycięstwo nad pychą starodawnego wroga. To zwycięstwo
zajaśniało w chwalebnym Zmartwychwstaniu Chrystusa, kiedy to Bóg
wskrzesił Go z martwych, posadził po swojej prawicy na wyżynach
niebieskich oraz wszystko poddał pod Jego stopy (por. Ef 1,21-22).
6. W czasie swojego posługiwania
Chrystus udzielił Apostołom i innym uczniom władzy, aby wyrzucali
duchy nieczyste (por. Mt 10,1. 8; Mk 3,14-15; 6,7.13; Łk 9,1;10,17.18-20).
Obiecał, że pośle im Ducha Świętego Parakleta pochodzącego od Ojca
przez Syna, aby przekonał świat o sądzie, bo władca tego świata
już został osądzony (por. J 16,7-11). Pośród znaków, które będą
towarzyszyć wierzącym, wymienione jest w Ewangelii wyrzucanie złych
duchów (por. Mk 16,17).
7. Dlatego już od czasów apostolskich
Kościół wykonywał otrzymaną do Chrystusa władzę wyrzucania demonów
i przezwyciężania ich wpływu (por. Dz 5,16; 8,7;16,18;19,12). Z
tego też powodu Kościół wytrwale i ufnie modli się "w imię
Jezusa", aby został wybawiony od Złego (por. Mt 6,13) 17.
W tymże imieniu i mocą Ducha Świętego na różne sposoby Kościół rozkazuje
złym duchom, aby nie utrudniały dzieła głoszenia Ewangelii (por.
1 Tes 2,18) oraz oddały "Mocniejszemu" (por. Łk 11,21-22)
władzę nad całym światem i nad poszczególnymi ludźmi. "Gdy
Kościół publicznie i na mocy swojej władzy prosi w imię Jezusa Chrystusa,
by jakaś osoba lub przedmiot były strzeżone od napaści Złego i wolne
od jego panowania, mówimy o egzorcyzmach" 18.
II.
EGZORCYZMY W UŚWIĘCAJĄCEJ POSŁUDZE KOŚCIOŁA
8.
Zgodnie z najdawniejszą i nieprzerwanie zachowywaną tradycją Kościoła,
drogę chrześcijańskiego wtajemniczenia ustanowiono w ten sposób,
aby wyraźnie ukazać i rzeczywiście rozpocząć duchową walkę z władaniem
diabła (por. Ef 6,12). Sprawowane nad wybranymi w okresie katechumenatu
egzorcyzmy w formie prostej, czyli mniejsze 19,
są to modlitwy Kościoła, aby kandydaci pouczeni o misterium Chrystusa
niosącego wyzwolenie z grzechu, zostali uwolnieni od skutków grzechu
i od wpływu szatana i by umocnieni na drodze duchowej otworzyli
serca na przyjęcie darów Zbawiciela 20.
Wreszcie podczas celebracji chrztu kandydaci wyrzekają się szatana,
jego mocy i władzy oraz przeciwstawiają mu swą wiarę w Jednego i
Trójosobowego Boga. Także w obrzędach chrztu dzieci zanoszona jest
modlitwa egzorcyzmu nad niemowlętami, które "będą narażone
na pokusy tego świata i będą musiały walczyć przeciwko zasadzkom
szatana" oraz prośba, aby łaska Chrystusa strzegła ich "nieustannie
na drodze życia" 21.
Przez odradzające obmycie człowiek uczestniczy w zwycięstwie Chrystusa
nad diabłem i grzechem, kiedy przechodzi "z tego stanu, w którym
.... rodzi się synem pierwszego Adama, do stanu łaski i "przybrania
za synów" Bożych [Rz 8,15] za pośrednictwem drugiego Adama
- Jezusa Chrystusa " 22
i zostaje wyzwolony z niewoli grzechu do wolności, ku jakiej wyswobodził
nas Chrystus (por. Ga 5,1).
9. Chociaż wierni odrodzili się w
Chrystusie, doświadczają pokus tego świata. Dlatego winni czuwać
na modlitwie i prowadzić trzeźwe życie, ponieważ ich przeciwnik,
"diabeł, jak lew ryczący krąży, szukając, kogo pożreć"
(1 P 5, 8). Winni mu się przeciwstawiać mocni w wierze oraz utwierdzeni
"w Panu siłą Jego potęgi" (Ef 6,10), a także wspierani
przez Kościół, który prosi za swoich synów, aby byli "bezpieczni
od wszelkiego zamętu" 23.
Dzięki łasce płynącej z sakramentów, a zwłaszcza z częstego udziału
w celebracji pokuty otrzymują oni moc do osiągnięcia pełnej wolności
dzieci Bożych (por. Rz 8,21) 24.
10. Tajemnica Bożego miłosierdzia
staje się jednak dla nas trudniejsza do pojęcia 25,
kiedy za Bożym dopuszczeniem zdarzają się przypadki szczególnego
udręczenia i opętania przez diabła jakiegoś człowieka należącego
do Bożego ludu i oświeconego przez Chrystusa po to, aby jako syn
światłości doszedł do życia wiecznego. Jasno objawia się wówczas
(por. Ef 6,12) tajemnica nieprawości, która działa w świecie (por.
2 Tes 2,7), chociaż diabeł nie może przekroczyć granic wyznaczonych
mu przez Boga. Ta forma władzy diabła nad człowiekiem różni się
od wpływu, jaki przechodzi na człowieka z tytułu grzechu pierworodnego
i jest grzechem 26.
W takich przypadkach Kościół błaga Chrystusa Pana i Zbawiciela oraz
ufając Jego mocy śpieszy z wieloraką pomocą człowiekowi dręczonemu
lub opętanemu, aby od tego dręczenia lub opętania został uwolniony.
11. Wśród tych form pomocy wyróżnia
się egzorcyzm uroczysty, zwany wielkim lub większym 27,
będący obrzędem liturgicznym. Z tej racji egzorcyzm mający na celu
"wypędzenie złych duchów lub uwolnienie od ich demonicznego
wpływu, mocą duchowej władzy, jaką Jezus powierzył Kościołowi, jest
błaganiem lub żądaniem 28
należącym do dziedziny sakramentaliów, a zatem świętym znakiem oznaczającym
"skutki, przede wszystkim duchowe, osiągane przez modlitwę
Kościoła" 29.
12. W egzorcyzmach większych Kościół
zjednoczony z Duchem Świętym błaga, aby przyszedł On z pomocą naszej
słabości (por. Rz 8, 26) w walce ze złymi duchami, by nie szkodziły
wiernym. Ufny w moc owego tchnienia, w jakim Syn Boży po Zmartwychwstaniu
udzielił mu Ducha, Kościół działa w egzorcyzmach nie we własnym
imieniu, ale tylko w imieniu Boga albo Jezusa Chrystusa, któremu
winny być posłuszne wszystkie stworzenia, także diabeł i złe duchy.
III.
SZAFARZ EGZORCYZMU WIĘKSZEGO
I WARUNKI SPRAWOWANIA
13.
Posługę sprawowania egzorcyzmów nad opętanymi mocą specjalnego i
wyraźnego zezwolenia powierza miejscowy ordynariusz, którym z reguły
jest biskup diecezjalny 30.
Zezwolenia tego należy udzielać jedynie kapłanowi odznaczającemu
się pobożnością, wiedzą, roztropnością i nieskazitelnością życia
31, oraz specjalnie
przygotowanemu do tego zadania. Kapłan zaś, któremu na stałe lub
doraźnie została powierzona funkcja egzorcysty, niech to dzieło
miłości pełni z zaufaniem i pokorą pod kierunkiem biskupa diecezjalnego.
Ilekroć w tej księdze jest mowa o "egzorcyście", zawsze
trzeba mieć na uwadze "kapłana egzorcystę".
14. W przypadku jakiejś ingerencji
uważanej za diabelską trzeba nade wszystko, aby egzorcysta zachował
niezbędną oraz posuniętą do maksimum ostrożność i roztropność. Przede
wszystkim niech zbyt łatwo nie wierzy, że została opętana przez
diabła osoba, która cierpi na jakąś chorobę, zwłaszcza psychiczną
32. Niech również
nie daje wiary, iż zachodzi opętanie, gdy ktoś uskarża się, że doznaje
szczególnych pokus diabelskich, że jest opuszczony i udręczony.
Może to bowiem być złudzenie wywołane własną wyobraźnią. Niech też
egzorcysta nie daje się zwieść podstępnymi sztuczkami, jakimi posługuje
się diabeł, który pragnie oszukać człowieka i odciągnąć go od zamiaru
poddania się egzorcyzmowi, gdyż rzekomo jego choroba jest czysto
naturalna, albo też podlega kompetencji lekarzy. Należy wszechstronnie
zbadać sprawę, aby się przekonać, czy rzeczywiście jest dręczony
przez szatana ktoś, kto się za takiego uważa.
15. Egzorcysta winien prawidłowo
odróżnić przypadek ataku diabła od zbyt pochopnego przekonania,
wskutek którego niektórzy, nawet wierni, sądzą, iż są przedmiotem
czarów, złego uroku lub przekleństwa, jakie przez innych ludzi zostały
sprowadzone na nich, na ich bliskich albo na ich mienie. Niech im
kapłan nie odmawia duchowego wsparcia, w żadnym razie jednak niechaj
nie stosuje egzorcyzmu. Może odmówić odpowiednie modlitwy razem
z tymi osobami lub za nie, prosząc dla nich o Boży pokój. Duchowej
pomocy nie należy również odmawiać wierzącym, których Zły nie dotyka
(por. 1 J 5,18), ale którzy doznając jego pokus czują się źle, gdy
pragną dochować wierności Panu Jezusowi i Ewangelii. Może to uczynić
także prezbiter nie będący egzorcystą, a nawet diakon, wypowiadając
odpowiednie modlitwy i błagania.
16. Egzorcysta niech więc nie przystępuje
do celebracji egzorcyzmu, jeśli wpierw nie nabierze moralnego przekonania,
że osoba nad którą ma go sprawować, jest naprawdę opętana przez
diabła 33; niech
też w miarę możności uzyska jej aprobatę.
Zgodnie z uznaną praktyką uważa się, że o opętaniu przez diabła
świadczą następujące objawy: ktoś wypowiada wiele słów w nieznanym
sobie języku, albo też rozumie mówiącego; wyjawia sprawy dalekie
i ukryte; wykazuje siły nieproporcjonalne do wieku albo przekraczające
naturalne możliwości. Objawy te mogą być pewną wskazówką Ponieważ
jednak niekoniecznie muszą być uznawane jako pochodzące ze strony
diabła, należy brać pod uwagę także inne zachowania, zwłaszcza natury
moralnej i duchowej, które również mogą wskazywać na działanie diabła,
jak np. gwałtowna nienawiść do Boga, do Najświętszego Imienia Jezusa,
Najświętszej Maryi Panny i Świętych, do Kościoła, do słowa Bożego,
do przedmiotów sakralnych, obrzędów, zwłaszcza sakramentalnych i
do świętych obrazów. Trzeba wreszcie starannie rozważyć związek
wszystkich tych oznak z wiarą i duchową walką w życiu chrześcijańskim.
Zły bowiem jest przede wszystkim nieprzyjacielem Boga i wszystkiego,
co wierni łączą z Jego zbawczym działaniem.
17. Decyzję co do konieczności zastosowania
obrzędu egzorcyzmu winien egzorcysta podjąć rozważnie, zachowując
zawsze tajemnicę spowiedzi, po wnikliwym zbadaniu sprawy i zasięgnięciu
w miarę możności opinii specjalistów w dziedzinie duchowej, a jeśli
trzeba - lekarzy i psychiatrów, otwartych na sprawy życia wewnętrznego.
18. W przypadkach dotyczących niekatolika
oraz w innych trudnych okolicznościach należy odnieść się do biskupa
diecezjalnego, który aby postąpić roztropnie, może zasięgnąć zdania
specjalistów przed podjęciem decyzji co do egzorcyzmu.
19. Egzorcyzm należy sprawować w
taki sposób, aby wyrażał wiarę Kościoła i nie nastręczał nikomu
skojarzenia z czynnością magiczną względnie zabobonną. Nie należy
dopuszczać do tego, by stał się dla obecnych widowiskiem. Nie wolno
udostępniać przebiegu egzorcyzmu żadnym środkom społecznego przekazu.
Zarówno egzorcysta jak uczestnicy obrzędu winni zachować dyskrecję
i nie informować o nim ani przed faktem, ani po jego dokonaniu.
IV.
OBRZĘDY EGZORCYZMU
20.
W obrzędach egzorcyzmu szczególną wagę należy przywiązywać nie tylko
do samych formuł, lecz także do gestów i rytów, którym przysługuje
pierwszeństwo i podstawowe znaczenie z tego tytułu, iż są stosowane
w okresie oczyszczenia na drodze katechumenalnej. Należy do nich:
znak krzyża, nałożenie rąk, tchnięcie (exsuflatio) i pokropienie
pobłogosławioną wodą.
21. Obrzędy rozpoczynają się pokropieniem
pobłogosławioną wodą, które jako upamiętnienie oczyszczenia otrzymanego
we chrzcie, jest obroną kuszonego przed zasadzkami nieprzyjaciela.
Wodę można pobłogosławić przed obrzędami, albo w czasie obrzędów,
przed pokropieniem, zależnie od okoliczności mieszając z wodą sól.
22. Następuje modlitwa litanijna,
w której przez wstawiennictwo wszystkich Świętych wzywamy Bożego
miłosierdzia nad człowiekiem dręczonym.
23. Po litanii egzorcysta może recytować
jeden psalm lub niektóre psalmy wyrażające błaganie o opiekę Najwyższego
i podziw dla zwycięstwa Chrystusa nad złym duchem. Psalmy recytuje
się w sposób ciągły lub responsoryjny. Na koniec egzorcysta może
dodać modlitwę po psalmie.
24. Z kolei odczytuje się Ewangelię
jako znak obecności Chrystusa, który własnym słowem głoszonym w
Kościele zaradza ludzkim cierpieniom.
25. Potem egzorcysta kładzie ręce
na dręczonego, błagając Ducha Świętego, aby diabeł odszedł od człowieka,
który przez chrzest stał się świątynią Bożą. W tym samym czasie
może tchnąć w twarz dręczonego.
26. Teraz recytuje się wyznanie wiary
(Symbol), albo odbywa się wyrzeczenie szatana i odnowienie chrzcielnego
wyznania wiary. Następuje modlitwa Pańska, w której błagamy Boga,
naszego Ojca, aby nas wybawił od Złego.
27. Po tych czynnościach egzorcysta
ukazuje dręczonemu wizerunek Krzyża Pańskiego, który jest źródłem
wszelkiego błogosławieństwa i łaski, a następnie czyni nad nim znak
krzyża, który wyraża władzę Chrystusa nad diabłem.
28. Wreszcie wypowiada błagalną formułę
skierowaną do Boga oraz formułę rozkazującą, w której w imię Chrystusa
wprost wyklina diabła, wzywając go, aby odszedł od dręczonego. Formuły
rozkazującej nie należy stosować bez uprzedniej formuły błagalnej.
Formułę zaś błagalną można wypowiadać także bez formuły rozkazującej.
29. Wszystkie wymienione czynności
w razie potrzeby można powtarzać, albo podczas tej samej celebracji,
z uwzględnieniem tego, o czym jest mowa niżej w nrze 34, albo w
innym czasie, dopóki osoba dręczona nie zostanie zupełnie uwolniona.
30. Obrzędy kończą się pieśnią dziękczynną,
modlitwą oraz błogosławieństwem.
V.
OKOLICZNOŚCI I AKOMODACJE
31.
Pamiętając o tym, że pewnych złych duchów nie można wyrzucić inaczej
niż przez modlitwę i post, egzorcysta, idąc za przykładem Świętych
Ojców, będzie się starał w miarę możności stosować osobiście lub
poprzez innych przede wszystkim te dwa środki w celu uproszenia
Bożej pomocy.
32. Wierny dręczony przez szatana
winien, jak tylko potrafi, zwłaszcza przed egzorcyzmem, modlić się
do Boga, podejmować umartwienie, często odnawiać wyznanie wiary
otrzymanej na chrzcie, przystępować częściej do sakramentu pojednania
oraz posilać się Chlebem eucharystycznym. Mogą go również wspomagać
modlitwą krewni, przyjaciele, spowiednik i kierownik duchowy, jeśli
miłość i obecność innych wiernych ułatwia mu osobistą modlitwę.
33. Jeśli to możliwe, egzorcyzm należy
sprawować z dala od tłumu, w kaplicy lub w innym odpowiednim miejscu,
gdzie znajduje się dobrze widoczny wizerunek Ukrzyżowanego. Winien
być w tym miejscu również obraz Najświętszej Maryi Panny.
34. Biorąc pod uwagę uwarunkowania
i okoliczności życia osoby dręczonej przez szatana, niech egzorcysta
swobodnie korzysta z różnych wariantów zaproponowanych w tej księdze.
Zachowując strukturę celebracji, winien dobrać odpowiednie formuły
i modlitwy, dostosowując je do potrzeb każdej osoby.
a) Przede wszystkim niech uwzględnia fizyczny i psychiczny
stan dręczonego oraz możliwość zmian w jego samopoczuciu w przeciągu
dnia a nawet godziny.
b) Również wtedy, gdy nie ma choćby małego grona wiernych,
jakiego domaga się roztropność i płynąca z wiary mądrość, niech
egzorcysta pamięta, że już w nim samym i w osobie dręczonej uobecnia
się Kościół oraz przypomni o tym wiernemu, który doznaje udręki.
c) Niech egzorcysta zawsze dba o to, aby osoba dręczona zachowała
podczas egzorcyzmu, na ile to dla niej możliwe, wewnętrzne skupienie,
zwróciła się ku Bogu oraz z silną wiarą i głęboką pokorą błagała
o swe wyzwolenie. Kiedy udręki się potęgują, niech je cierpliwie
znosi, nie tracąc nadziei, że przez posługę Kościoła dozna Bożej
pomocy.
35. Jeśli wyda się stosowne, aby
do udziału w obrzędach dopuścić wybrane grono uczestników, należy
ich wezwać, aby usilnie modlili się za dręczonego brata czy to prywatnie,
czy w sposób przewidziany w obrzędach. Niech się jednak powstrzymają
od wypowiadania jakiejkolwiek formuły egzorcyzmu, czy to błagalnej
czy rozkazującej, gdyż są one zastrzeżone egzorcyście.
36. Wypada, aby wierny uwolniony
od udręki szatana, zarówno osobiście jak razem z członkami swej
rodziny złożył Bogu dziękczynienie za otrzymany dar pokoju. Należy
go zachęcić, aby trwał na modlitwie, zwłaszcza zaczerpniętej z Pisma
Świętego, często przystępował do sakramentów pokuty i Eucharystii
oraz prowadził życie wypełnione czynami miłosierdzia i bratniej
miłości względem wszystkich.
VI.
ADAPTACJE NALEŻĄCE DO KONFERENCJI EPISKOPATU
37.
Do Konferencji Episkopatu należy:
a) Przygotowanie integralnego i wiernego przekładu tekstów.
b) Przystosowanie, za zgodą Stolicy Świętej, znaków i gestów
przewidzianych w obrzędach; do wymogów kultury i umysłowości danego
narodu, jeśli okaże się to potrzebne albo pożyteczne.
38. Oprócz przekładu Wprowadzenia
teologicznego i pastoralnego", które winno być zamieszczone
w całości, Konferencja Episkopatu może według uznania dodać "Dyrektorium
duszpasterskie dotyczące stosowania egzorcyzmu większego".
Dzięki niemu egzorcyści będą mogli sobie lepiej przyswoić sens obrzędów.
Dokument ten może też obejmować wybrane z pism uznanych autorów
teksty dotyczące sposobów działania, mówienia, zadawania pytań i
dokonywania oceny w tych sprawach. Tego rodzaju Dyrektoria mogą
być zredagowane przy współpracy kapłanów odznaczających się wiedzą
i trwałym doświadczeniem zebranym dzięki długoletniemu pełnieniu
posługi egzorcystów w poszczególnych regionach i strefach kulturowych.
Dyrektoria winny zostać zatwierdzone przez Stolicę Apostolską zgodnie
z przepisami prawa.
|
Wtajemniczenie
chrześcijańskie 
