| OGÓLNE
WPROWADZENIE DO MSZAŁU RZYMSKIEGO
ROZDZIAŁ VIII
MSZE I
MODLITWY OKOLICZNOŚCIOWE ORAZ MSZE ZA
ZMARŁYCH
I. MSZE I MODLITWY OKOLICZNOŚCIOWE
368.
Ponieważ liturgia sakramentów i sakramentaliów sprawia, że prawie
każde wydarzenie życia u wiernych odpowiednio usposobionych zostaje
uświęcone przez łaskę Bożą płynącą z paschalnego misterium 144
i ponieważ Eucharystia jest najgodniejszym sakramentem, Mszał podaje
wzorce takich Mszy i modlitw, które można stosować w różnych okolicznościach
chrześcijańskiego życia, w potrzebach całego świata oraz Kościoła
powszechnego albo lokalnego.
369.
Rozszerzenie możliwości w zakresie wyboru czytań i modlitw przemawia
za tym, aby Msze okolicznościowe sprawowane były niezbyt często,
to jest gdy wymaga tego potrzeba.
370.
We wszystkich Mszach okolicznościowych, gdy nie podano wyraźnie
przeciwnych postanowień, wolno stosować czytania z dni powszednich
oraz związane z nimi śpiewy, jeśli odpowiadają celebracji.
371.
Do Mszy tego rodzaju zalicza się: Msze obrzędowe, Msze w różnych
potrzebach, Msze w różnych okolicznościach i Msze wotywne.
372.
Msze obrzędowe łączą się ze sprawowaniem niektórych sakramentów
lub sakramentaliów. Są one zakazane w niedziele Adwentu, Wielkiego
Postu i Okresu Wielkanocnego, w uroczystości, w dni Oktawy Wielkanocnej,
w dniu Wspomnienia wszystkich wiernych zmarłych, w Środę Popielcową
i w Wielkim Tygodniu. Ponadto należy zachować przepisy podane w
rytuale lub w samych formularzach mszalnych.
373.
Msze w różnych potrzebach i w różnych okolicznościach sprawuje się
w niektórych sytuacjach, występujących co pewien czas lub powtarzających
się w stałych terminach. Kompetentna władza z Mszy w różnych potrzebach
może wybrać Msze, które będą sprawowane z okazji publicznych modlitw
błagalnych, wyznaczonych w ciągu roku przez Konferencję Episkopatu.
374.
Gdy zajdzie jakaś poważniejsza potrzeba lub wymaga tego dobro wiernych,
Mszę odpowiadającą tej potrzebie można sprawować na polecenie lub
za zgodą biskupa diecezjalnego we wszystkie dni, z wyjątkiem uroczystości
oraz niedziel Adwentu, Wielkiego Postu i Okresu Wielkanocnego, dni
Oktawy Wielkanocnej, Wspomnienia wszystkich wiernych zmarłych, Środy
Popielcowej i Wielkiego Tygodnia.
375.
Msze wotywne o misteriach Pańskich albo ku czci Najświętszej Maryi
Panny lub Aniołów, jakiegoś Świętego
lub wszystkich świętych, dobierane zgodnie z pobożnością wiernych,
można sprawować w dni powszednie w ciągu roku, choćby nawet przypadało
wspomnienie dowolne. Nie wolno jednak
sprawować jako wotywnych Mszy mających za treść misteria życia Chrystusa
Pana lub Najświętszej Maryi Panny, z wyjątkiem Mszy o Jej Niepokalanym
Poczęciu. Obchód tych misteriów wiąże się bowiem ściśle z biegiem
roku liturgicznego.
376.
W dni, w które przypada wspomnienie obowiązkowe albo dzień powszedni
Adwentu aż do dnia 16 grudnia, Okresu Narodzenia Pańskiego od dnia
2 stycznia i Okresu Wielkanocnego po Oktawie Wielkanocnej, Msze
w różnych potrzebach i wotywne zasadniczo są zakazane. Jeżeli jednak
prawdziwa potrzeba lub dobro wiernych tego wymaga, można sprawować
z udziałem ludu Mszę świętą odpowiadającą tej potrzebie lub temu
dobru; decyduje o tym rektor kościoła albo sam kapłan celebrujący.
377.
W zwykłe dni powszednie, w które przypadają wspomnienia
dowolne albo recytowane jest Oficjum dnia powszedniego, wolno sprawować
jakąkolwiek Mszę lub użyć jakiejkolwiek modlitwy okolicznościowej
z wyjątkiem Mszy obrzędowych.
378.
W szczególny sposób zaleca się obchodzenie
wspomnienia Najświętszej Maryi Panny w sobotę, ponieważ Kościół
w liturgii oddaje Matce Odkupiciela kult wyjątkowy, przewyższający
cześć oddawaną wszystkim Świętym 145.
II.
MSZE ZA ZMARŁYCH
379.
Kościół za zmarłych składa eucharystyczną Ofiarę Paschy Chrystusa
w tym celu, aby dzięki jedności wiążącej wszystkie członki Chrystusa
jednym wypraszać duchową pomoc, a innym przynosić pociechę płynącą
z nadziei.
380.
Wśród Mszy za zmarłych pierwsze miejsce zajmuje Msza pogrzebowa.
Można ją sprawować we wszystkie dni, z wyjątkiem uroczystości obowiązujących,
Wielkiego Czwartku, Triduum Paschalnego oraz niedziel Adwentu, Wielkiego
Postu i Okresu Wielkanocnego. Należy ponadto
zachować obowiązujące przepisy prawa 146.
381.
Msze święte za zmarłych po otrzymaniu wiadomości o zgonie, z okazji
ostatecznego pogrzebania zmarłego i w pierwszą rocznicę śmierci
można sprawować także w dni oktawy Narodzenia Pańskiego, w dni,
w które przypada wspomnienie obowiązkowe oraz w dzień powszedni,
z wyjątkiem Środy Popielcowej i Wielkiego Tygodnia.
Inne Msze za zmarłych, czyli Msze codzienne, można sprawować w
dni powszednie Okresu Zwykłego, w które przypadają wspomnienia dowolne
albo Oficjum z dnia, pod warunkiem że rzeczywiście ofiaruje się
je za zmarłych.
382.
Podczas Mszy św. pogrzebowej winna być z zasady wygłoszona
krótka homilia, która w żadnym razie nie może przybierać formy pochwalnej
mowy żałobnej.
383.
Wiernych, zwłaszcza należących do rodziny zmarłego, trzeba zachęcać,
aby w Ofierze eucharystycznej składanej za zmarłego uczestniczyli
także przez przyjęcie Komunii świętej.
384.
Jeśli Msza pogrzebowa łączy się bezpośrednio z obrzędem pogrzebu,
po modlitwie po Komunii świętej, opuściwszy obrzędy zakończenia,
sprawuje się obrzęd ostatniego polecenia czyli pożegnania zmarłego;
obrzęd ten można sprawować tylko przy zwłokach.
385.
Przy układaniu i wyborze zmiennych części Mszy za zmarłych, zwłaszcza
Mszy pogrzebowej (np. modlitw, czytań, modlitwy powszechnej) należy
mieć na uwadze względy duszpasterskie w odniesieniu do zmarłego,
jego rodziny i obecnych.
Niech duszpasterze zwracają szczególną uwagę na tych, którzy z okazji
pogrzebu są obecni podczas sprawowania liturgii lub słuchają Ewangelii,
czy to będą niekatolicy czy katolicy, którzy nigdy nie uczestniczą
w Eucharystii albo czynią to bardzo rzadko, albo nawet tacy, o których
się sądzi, że utracili wiarę. Kapłani są bowiem sługami Ewangelii
Chrystusa w stosunku do wszystkich ludzi.
|