Komisja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Episkopatu Polski

Okres Wielkiego Postu, czyli czterdziestodniowego przygotowania na uroczystości paschalne, to okres przygotowania katechumenów do chrztu i okres pokuty. Przypomnijmy wskazania kilku dokumentów Kościoła dotyczące tego okresu.

W "Ogólnych normach roku liturgicznego i kalendarza" z 1969 r. czytamy: "Okres Wielkiego Postu służy przygotowaniu do obchodu Paschy. Liturgia wielkopostna przygotowuje katechumenów do obchodu paschalnego misterium przez różne stopnie wtajemniczenia chrześcijańskiego, a wiernych przez wspomnienie przyjętego chrztu i pełnienie pokuty" (nr 27).

Ceremoniał biskupów zaznacza: "Coroczny obchód Wielkiego Postu to czas stosowny, w którym wstępujemy na świętą górę Paschy. Czas wielkopostny z racji swego dwoistego charakteru przygotowuje tak katechumenów jak i wiernych do obchodu paschalnego misterium. Katechumeni poprzez obrzędy wybrania i skrutyniów oraz przez katechezę są prowadzeni do sakramentów chrześcijańskiego wtajemniczenia; wierni zaś przez gorliwsze słuchanie słowa Bożego, modlitwę i pokutę przygotowują się do odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych" (nr 249).

Papież Paweł VI w Konstytucji apostolskiej "Paenitemini" podkreślił, że "okres Wielkiego Postu zachowuje swój charakter pokutny".

List okólny Kongregacji Kultu Bożego o przygotowaniu i obchodzeniu świąt paschalnych z 1988 r. zaznacza, że "cnota i praktyka pokuty - to konieczne formy paschalnego przygotowania: z nawrócenia serca winna wypływać zewnętrzna praktyka pokuty tak u poszczególnych chrześcijan, jak i w całej wspólnocie. Chociaż winna ona być dostosowana do współczesnych warunków, niech nie będzie pozbawiona ducha ewangelicznej pokuty i niech zmierza ku dobru braci" (nr 14). Dokument ten zawiera również szereg zachęt. "Nie należy pomijać udziału Kościoła w czynach pokutnych; niech będzie zanoszona modlitwa za grzeszników przez częstsze jej włączanie do modlitwy powszechnej. Należy zachęcać wiernych do gorliwszego i owocnego udziału w liturgii wielkopostnej i w nabożeństwach pokutnych. Trzeba ich wzywać, aby zwłaszcza w tym okresie, zgodnie z prawem i tradycją Kościoła, przystępowali do Sakramentu Pokuty, by mogli z oczyszczoną duszą uczestniczyć w misteriach paschalnych. Wypada, aby Sakrament Pokuty w okresie Wielkiego Postu był sprawowany zgodnie z obrzędem pojednania wielu penitentów z indywidualna spowiedzią i rozgrzeszeniem, jak to jest opisane w Rytuale Rzymskim. Duszpasterze niech będą bardziej ochotni do pełnienia posługi pojednania i niech ułatwiają dostęp do tego sakramentu, poświęcając więcej czasu pojednaniu indywidualnemu" (nr 15).

Kilka artykułów obecnego numeru biuletynu "Anamnesis" poświęconych jest sakramentowi pokuty i pojednania. Są to referaty wygłoszone w czasie sympozjum na ten temat. Inne materiały na różny sposób wiążą się z tematyką wielkopostną.

Dział: NAUCZANIE OJCA ŚWIĘTEGO zawiera tylko Orędzie papieskie na Wielki Post 2007.

W części biuletynu zatytułowanej: DOKUMENTY STOLICY APOSTOLSKIEJ przedstawiamy list Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów do Przewodniczących Konferencji Episkopatów w sprawie tłumaczenia słów "pro multis" przy konsekracji wina. W tym dziale drukujemy także teksty Liturgii Godzin na wspomnienie bł. Bronisława Markiewicza, prezbitera (30 stycznia).

W dziale: NAUCZANIE BISKUPÓW O LITURGII Czytelnik znajdzie Dekret Metropolity Lubelskiego dotyczący popołudniowych i obrzędowych Mszy św. w sobotę. Po tym dekrecie znajdują się dwie katechezy bp. Zbigniewa Kiernikowskiego na temat przygotowania darów. Pierwsza nosi tytuł: "Fiat" ludu Bożego gotowością do udziału w ofierze Jezusa Chrystusa, a druga: Pozwólmy Bogu, by nas przemieniał.

Dział: FORMACJA LITURGICZNA zawiera najpierw materiały z sympozjum na temat sakramentu pokuty i pojednania, które odbyło się na Jasnej Górze w dniach 11-12 października 2006 r. Są to artykuły: "Czego uczy nas historia sakramentu pokuty i pojednania?" (ks. Edward Staniek), "Współczesne zagrożenia w praktyce sakramentu pokuty i pojednania" (o. Jerzy Kielech OSPPE), "Znaczenie kierownictwa duchowego w życiu osób konsekrowanych" (o. Jerzy Gogola OCD), "O kulturze dialogowania w konfesjonale" (Józef Augustyn SJ), "Akty pokutne w ramach Eucharystii" (ks. Sławomir Sosnowski) oraz "Obrzęd pojednania wielu penitentów z indywidualną spowiedzią i rozgrzeszeniem" (ks. Piotr Greger).

Tu też znaleźć można drugą część artykułu ks. Zbigniewa Wita, "Ołtarz chrześcijański miejscem ofiary i uczty" oraz artykuły ks. Zdzisława Jańca, "Komunikacyjna rola obrazu w liturgii" i ks. Kazimierza Matwiejuka, "Ikona w liturgii bizantyjskiej".

Dział: DUSZPASTERSTWO LITURGICZNE zawiera odpowiedzi na kilka pytań przedstawionych Komisji.

W części biuletynu: INFORMACJE Czytelnik znajdzie krótką relacje ze spotkań Vox Clara Committee, zajmującego się tłumaczeniem tekstów Missale Romanum na język angielski, które odbyły się w październiku i grudniu 2006 r. w siedzibie Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów na Watykanie. W tym dziale znajduje się także omówienie akcentów liturgicznych podróży apostolskiej papieża Benedykta XVI do Turcji (28 XI - 1 XII 2006 r.), którego autorem jest ks. Krystian Kletkiewicz. Na końcu tego działu jak zwykle informujemy o liturgicznych nowościach wydawniczych.

Bp Stefan Cichy

Legnica, w Środę Popielcową, dnia 21 lutego 2007 r.