Komisja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Episkopatu Polski

W dniu 19 marca 2005 r. papież Jan Paweł II mianował biskupa Stefana Cichego, przewodniczącego Komisji Episkopatu ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, dotychczasowego biskupa pomocniczego archidiecezji katowickiej, biskupem ordynariuszem diecezji legnickiej. Dotychczasowy biskup diecezjalny Tadeusz Rybak złożył rezygnację z obowiązków biskupa ordynariusza tej diecezji ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego. Ingres biskupa Stefana Cichego do katedry legnickiej p.w. Świętych Piotra i Pawła odbędzie się w sobotę, dnia 30 kwietnia 2005 r.

2. Sesja plenarna Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów

W Watykanie w dniach 1 - 4 marca 2005 r. trwały obrady sesji plenarnej KonŹgregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Wzięło w nich udział 51 członków tej dykasterii, w tym 32 kardynałów i 19 biskupów. Omawiane były nastęŹpuŹjące zagadnienia: kard. Jorge Mario Bergoglio, arcybiskup Buenos Aires mówił o "Ars celebrandi", kard. Philippe Barbarin, arcybiskup Lyonu, przedstawił temat "Formacja, duchowość i duszpasterstwo liturgiczne", kard. Ivan Dias z Bombaju mówił o roli homilii, a kard. George Pell, arcybiskup Sydney, zajął się o sensem i metodą aprobaty tekstów ("recognitio").

3 marca 2005 r. papież Jan Paweł II skierował do prefekta Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów kard. Francisa Arinze orędzie, w którym omawia trzy zasadnicze tematy: ars celebrandi (sztuka sprawowania Eucharystii), głoszenie kazań i formacja liturgiczna.

3. Nominacja członków Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów

Dnia 2 lutego 2005 r. ogłoszono, że członkami Kongregacji ds. Kultu Bożego i DysŹŹŹcypliny Sakramentów zostali mianowani kardynałowie: Christian Wiyghan Tumi, arcybiskup Douala (Camerun); Salvatore De Giorgi, arcybiskup Palermo (Italia); Angelo Scola, patriarcha Wenecji (Italia); Tarcisio Bertone, arcybiskup Genui (Italia); Peter Kodwo Appiah Turkson, arcybiskup Cape Coast (Ghana); George Pell, arcybiskup Sydney (Australia); Péter Erdö, arcybiskup Esztergomu-Budapesztu (Węgry); Zenon Grocholewski, Prefekt Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego; Julián Herranz, Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Tekstów Prawnych, oraz biskupi: Michel-Marie-Bernard Calvet, SM, arcybiskup Nouméa (Nowa Kaledonia - Oceania); Paulino Lukudu Loro, MCCM, arcybiskup Juba (Sudan); Jean-Marie Untaani Compaoré, arcybiskup Ouagadougou (Burkina Faso); Thomas MenamŹparampil, SDB, arcybiskup Guwahati (India); arcybiskup Buti Joseph Tlhagale, OMI, biskup Johannesburga (Południowa Afryka); Tarcisius Ngalalekumtwa, biskup Iringa (Tanzania); Joseph Zen Zekiun, SDB, biskup Hong Kongu; Antoni Dziemianko, biskup tytularny Lesvi, pomocniczy Minsk-Mohilev (Białoruś); Robert Le Gall, OSB, biskup Mende (Francja).

4. Dialogi o Eucharystii - bp Stefan Cichy gościem instytutów świeckich na Śląsku

Przewodniczący Komisji Episkopatu Polski ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów w dniu 1 lutego 2005 r. był gościem międzyinstytutowego spotkania w Katowicach.

Po wspólnych nieszporach biskup przedstawił wydany przez Pallottinum dokuŹment pt. Rok Eucharystii. Wskazania i propozycje. Potem było wiele pytań dotyŹczących zarówno pobożności eucharystycznej jak i aktualnych przepisów kościelnych dotyczących odprawiania Mszy św. i postaw wiernych podczas liturgii. Uczestniczki spotkania pytały m.in. o sposób przekazywania znaku pokoju, o procesję z darami, o to, czy po przeistoczeniu wypada stać, siedzieć czy może klęczeć? Przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów zachęcał też członkinie instytutów świeckich do lektury pism założycieli ich wspólnot na temat Eucharystii.

W katowickim spotkaniu wzięły udział przedstawicielki 9 instytutów świeckich ze Śląska m.in. z Instytutu Chrystusa Króla, Instytutu Niepokalanej Matki Kościoła, Instytutu św. Anieli Merici i innych. Doroczne spotkania międzyinstytutowe organizowane są w Katowicach już od 10 lat, zwykle w okresie Bożego Narodzenia lub święta Ofiarowania Pańskiego, obchodzonego w Kościele jako dzień życia konsekrowanego.

5. Sympozjum w Olsztynie na temat "Eucharystia jako ofiara w dialogu ekumeŹnicznym"

Dnia 25 stycznia 2005 r. wieczorem odbyło się w Olsztynie XXIII sympozjum ekumeniczne, które przebiegało pod hasłem "Pozostań z nami, Panie". O Eucharystii jako ofierze mówili: ewangelik, prawosławny i katolik. Referat na temat "Eucharystia jako ofiara dziękczynna w rozumieniu ewangelickim" wygłosił ks. dr Marcin Hintz, wykładowca Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej oraz proboszcz parafii ewangelickiej w Częstochowie. O Eucharystii w teologii prawosławnej mówił Andrzej Kuźma, prawosławny teolog świecki wykładający w prawosławnym semiŹnarium duchownym w Warszawie. Rozwój refleksji teologii katolickiej dotyczącej rozumienia Eucharystii jako ofiary przedstawił ks. dr Stanisław Kozakiewicz, wykładowca teologii dogmatycznej na Wydziale Teologii UWM oraz dyrektor Instytutu Kultury Chrześcijańskiej im. Jana Pawła II w Olsztynie. Podsumowania wystąpień na temat Eucharystii jako ofiary w dialogu ekumenicznym dokonał biskup pomocniczy warmiński Jacek Jezierski. W sympozjum brali udział przedstawiciele poszczególnych wyznań, władz uniwersyteckich oraz studentów. Wspólna modlitwa oraz błogosławieństwo pasterzy poszczególnych wyznań zakończyły sympozjum.

6. Cykl sympozjów liturgicznych w diecezji siedleckiej

Jednym z przejawów troski o pogłębiania życia liturgicznego w diecezji siedleckiej jest cykl sympozjów liturgicznych zainicjowany przez Biskupa Zbigniewa Kiernikowskiego. Sympozja będą się odbywać wiosną i jesienią każdego roku. Są skierowane do przedstawicieli całej wspólnoty siedleckiego Kościoła - zarówno kapłanów, osób konsekrowanych, jak i wiernych świeckich. Ich celem jest upowszechnienie nauki Kościoła oraz doświadczenia pastoralnego konkretnych osób i wspólnot, tak by mogły one służyć refleksji prowadzącej do pogłębiania autentycznej duchowości chrześcijańskiej, w której centrum jest liturgia, zwłaszcza liturgia Eucharystii.

Pierwsze z tego cyklu sympozjum odbyło się 16 października 2004 roku w Siedlcach, a jego temat brzmiał: "Liturgia i ewangelizacja". Opublikowane materiały z tego sympozjum, w książce pod takim właśnie tytułem, zawierają treść następujących referatów:

Nowa ewangelizacja potrzebuje liturgii, bp dr hab. Zbigniew Kiernikowski, prof. UMK; Liturgia słowa w celebracji Eucharystii jako forma ewangelizacji, ks. prof. dr hab. Jan Miazek, PWT, Warszawa; Posługi i funkcje świeckich w liturgii w świetle nowego "Ogólnego Wprowadzenia do Mszału Rzymskiego" i Instrukcji "Redemptionis Sacramentum", ks. prof. dr hab. Czesław Krakowiak, KUL; Słowo Boże w sakramentaliach, ks. prof. dr hab. Kazimierz Matwiejuk, UKSW i WSD, Siedlce; Jak głosić nadzieję w homilii, dr Szymon Hołownia, Warszawa; Istotne aspekty przygotowania i celebracji Eucharystii ważne dla doświadczenia ewangelizacyjnego, ks. dr Wiesław Kazimieruk, Siedlce; Muzyka sakralna jako narzędzie ewangelizacji, ks. mgr lic. Michał Szulik, Siedlce; Ewangelizacyjny wymiar Liturgii godzin sprawowanej we wspólnocie, mgr lic. Irena Chłopkowska, Siedlce.

Drugie sympozjum liturgiczne diecezji siedleckiej odbyło się 16 kwietnia 2005 r. - podobnie jak w pierwszym, uczestniczyło w nim ok. 250 osób z całej diecezji. Tym razem podjęto temat: "Eucharystia świętowaniem Paschy Jezusa Chrystusa i Kościoła". Został on przybliżony w kilku referatach: Pascha żydowska kontekstem ustanowienia Eucharystii - antycypacji Paschy Jezusa, bp dr hab. Zbigniew Kiernikowski, prof. UMK; Celebrowanie Misterium Paschalnego w liturgii odnowionej przez Drugi Sobór Watykański - ks. dr Stanisław Lech, Nowe Miasto nad Pilicą; Muzyka i śpiew liturgiczny w celebracji Misterium Paschalnego, mgr Piotr Karwowski, Biała Podlaska. Przedstawiciele kilku środowisk i wspólnot (Ruchu Światło-Życie, Drogi Neokatechumenalnej, Diecezjalnej Szkoły Liturgicznej w Siedlcach, Duszpasterstwa Akademickiego oraz parafii w Zabieżkach) ukazali przeżywanie tajemnicy śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, celebrowanej w Eucharystii, w swoim życiu i w życiu wspólnot, które reprezentowali. W ten sposób został zrealizowany punkt programu zatytułowany Misterium Paschalne w procesie formacyjnym i w życiu grup, wspólnot i ruchów eklezjalnych. Inni uczestnicy sympozjum również chętnie korzystali z możliwości dzielenia się swoimi doświadczeniami w ramach dyskusji, która następowała po każdym z referatów. Wszyscy uczestnicy otrzymali tekst Wskazań Episkopatu Polski po ogłoszeniu nowego wydania Ogólnego Wprowadzenia do Mszału Rzymskiego z dnia 9 marca 2005 r., a Biskup Z. Kiernikowski przestawił treść tego dokumentu, zwracając szczególną uwagę na niektóre jego punkty. Sympozjum rozpoczęło się wspólnym celebrowaniem Modlitwy w ciągu dnia, a zakończyło uroczystą Eucharystią. Materiały z drugiego sympozjum liturgicznego diecezji siedleckiej są przygotowywane do druku. Kolejne sympozjum zaplanowano na 9 listopada 2005 r. Jego tematem będzie "Eucharystia we wspólnocie Kościoła".

Irena Chłopkowska

7. Liturgiczne nowości wydawnicze

Postawcie Eucharystię w centrum swego życia. Tydzień Eucharystyczny w oktawie Bożego Ciał - 29 maja - 2 czerwca 2005 r., red. ks. Stanisław Szczepanie, Wydawnictwo św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej, Kraków 2005.

Ku liturgii nadziei. Księdzu dr. Bolesławowi Margańskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin, red. ks. Robert Biel, [Wydawnictwo Biblos, Tarnów 2005], ISBN 83-7332-251-5.

Rok Eucharystii. Dokumenty Kościoła II, Wydawnictwo Księgarni św. Jacka, Katowice 2005, ISBN 83-7030-422-2.

ks. Bogusław Nadolski TChr, Komunia święta "na rękę", Wyd. WAM, Kraków 2005, ISBN 83-7318-548-8.

ks. Bogusław Nadolski TChr, Odpowiedzi na 101 pytań o Mszę Świętą, Wyd. WAM, Kraków 2005, ISBN 83-7318-379-5.

ks. Stanisław Hałas SCJ, Od manny do Eucharystii. Pismo Święte o Eucharystii, Wyd. WAM, Kraków 2005, ISBN 83-7318-426-0.

Dzisiejszy bierzmowany. Problemy i wyzwania, pr. zb. , Wydawnictwo Jedność, Kiel-ce 2005, ISBN 83-7224-886-9.

Kardynał Walter Kasper, Sakrament jedności, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2005, ISBN 83-7224-980-6.

Uczestnicy czy niemi świadkowie? Z ks. bp. Stefanem Cichym rozmawia ks. Marek Łuczak, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2005, ISBN 83-7224-956-3.

Ernesto Vecchi, La Domenica una risorsa.per tutti. ŤGiorno del Signore... giorno della Chiesa... giorno dell'uomoť. Edizioni Dehoniane, Bologna 2005, ISBN 88-10-50190-X

Giorgio Mazzanti, Persone nuziali. Communio nuptialis. Saggio teologico di antro-pologia, Edizioni Dehoniane, Bologna 2005, ISBN 88-10-40576-5.

Mario Florio, Carlo Rocchetta, Sacramentaria speciale. I. Battesimo, confermazione, eucaristia, Edizioni Dehoniane, Bologna 2004, ISBN 88-10-50322-8.

Consociatio Internationalis Musicae Sacrae, Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kościelnych, "Thesaurus Musicae Sacrae summa cura servetur et foveatur" (Sacrosanctum Concilium art. 114). Sympozjum: Historia i współczesność muzyki liturgicznej w Polsce 100 lat od wydania Motu proprio papieża Pius X, Wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2004, ISBN 83-7270-301-9.