| |
V.
DUSZPASTERSTWO LITURGICZNE
Ks.
Zdzisław Janiec
Konieczność
formacji lektora do posługi w liturgii
Wstęp
Istnieje
konieczność formacji lektora do posługi w świętej liturgii. Przygotowanie
to winno być przede wszystkim wewnętrzne (duchowe) i zewnętrzne
(praktyczne).
Pierwsze przygotowanie - wewnętrzne zakłada formację przynajmniej
w dwóch dziedzinach: biblijnej i liturgicznej.
Formacja biblijna zmierza do tego, aby lektorzy potrafili zrozumieć
czytania w ich własnym kontekście oraz w świetle wiary pojmować
istotną treść orędzia objawienia.
Formacja liturgiczna winna lektorom zapewnić pewną znajomość sensu
struktury liturgii słowa oraz związków między liturgią słowa i liturgią
eucharystyczną.
Drugie przygotowanie - zewnętrzne ma na celu przyswojenie lektorom
umiejętności publicznego czytania zarówno żywym głosem, jak i przy
pomocy współczesnych urządzeń nagłaśniających.
Te dwa rodzaje przygotowań do posługi lektorskiej są przedmiotem
niniejszego artykułu.
I.
Formacja wewnętrzna (duchowa)
W
toku przygotowań ministranta do posługi lektora ma być formacja
duchowa, na którą składają się dwa wymiary: biblijny i liturgiczny.
1. Biblijny wymiar formacji
a) Znajomość Pisma Świętego
Jest niezmiernie ważne, aby kandydat na lektora podczas trwania
formacji biblijnej dowiedział się możliwie najwięcej na temat księgi
zawierającej słowa samego Boga, z której lektor, jako powołany ma
odczytywać słowo Boże. Sprawą istotną jest, by kandydat wiedział,
że Pismo Święte powstawało stopniowo. Znajomość ta w toku formacji
może być znaczne rozszerzoŹna, pozwala bowiem kandydatowi zrozumieć
wielkość, wzniosłość i wyjątkowość tej świętej księgi, a co za tym
idzie - wzbudza w nim Jej umiłowanie.
b) Historia zbawienia
Dalszy etap formacji biblijnej może być próbą uświadomienia kandydatowi,
czego może się nauczyć z kart Starego Przymierza. "Z ksiąg
Starego Testamentu można dowiedzieć się o przynależności ludzi do
Boga, o ich grzechu, o tęsknocie za Bogiem, oraz o wielkiej miłości
Boga do ludzi i przyjściu na świat Zbawiciela" 1.
Dla poszerzenia stopnia formacji biblijnej ważna jest również znajomość
treści ksiąg Nowego Testamentu, który jest historią życia Jezusa
- Zbawiciela i kontynuacją historii zbawienia. Przez przyswojenie
tych treści lektor prawdziwie może poczuć się narzędziem w ręku
Boga, cząstką historii zbawienia i pojednania.
c) Pismo Święte w życiu lektora
Nie można być chrześcijaninem, uczniem Chrystusa, nie ceniąc Jego
słowa, zapisanego w Ewangelii, nie mając własnego egzemplarza Biblii,
nie czytając Pisma Świętego i nie żyjąc słowem Bożym na co dzień.
Lektor będąc specjalnym narzędziem Boga przemawiającego do człowieka,
musi pamiętać, że jest pierwszym słuchaczem słowa Bożego. Proklamując
je podczas liturgii, powinien odnieść je najpierw do siebie samego,
jako wezwanie domagające się konkretnej odpowiedzi. Lektor jest
tym, który żyje słowem Bożym, czyta je i nad nim rozmyśla, z niego
czerpie tematy do refleksji i modlitwy.
Obrzęd przyjęcia do grona lektorów zawiera w swej formule znamienne
zdanie:
"Przyjmijcie księgę Pisma Świętego
i bądźcie głosicielami słowa Bożego!
Gdy wiernie sprawować będziecie swoją posługę,
otrzymacie nagrodę,
obiecaną pierwszym głosicielom Ewangelii świętej" 2.
To zdanie przypieczętowane przez kandydatów niemalże sakramentalnym
"Amen" kryje w sobie piękną i wzniosłą obietnicę. Zakłada
ono jednak pełną świadomość kandydata do podjęcia Bożego wyzwania.
Pogłębieniu i utrwaleniu tej świadomości ma służyć formacja biblijna
w połączeniu z liturgiczną.
2. Liturgiczny wymiar formacji
a) Księgi czytań liturgicznych
W zgromadzeniu liturgicznym przy sprawowaniu Mszy świętej, kapłan
posługuje się księgami liturgicznymi, zawierającymi teksty i przepisy
odnoszące się do obrzędów Kościoła, zatwierdzone przez Stolicę Apostolską.
Do podstawowych ksiąg liturgicznych używanych obecnie w liturgii
słowa należą:
- Ewangeliarz
- Lekcjonarz 3.
Podstawowa księga, z którą ma do czynienia lektor w sprawowaniu
posługi słowa, to Lekcjonarz mszalny. Zawiera on czytania biblijne,
psalmy responsoryjne i kantyki biblijne, aklamacje przed czytaniem
Ewangelii oraz Ewangelie na cały rok kościelny 4.
Schemat Lekcjonarza uwzględnia strukturę roku liturgicznego: Msze
o świętych, Msze obrzędowe, okolicznościowe, wotywne oraz Msze za
zmarłych 5.
Polska edycja tych ksiąg liturgicznych obejmuje siedem tomów:
1 tom - Adwent i Narodzenie Pańskie,
2 tom - Wielki Post i Wielkanoc,
3 tom - Okres zwykły (od I do XI tygodnia),
4 tom - Okres zwykły (od XII do XXIII tygodnia),
5 tom - Okres zwykły (od XXIV do XXXIV tygodnia),
6 tom - O Świętych.
Ten tom składa się z cyklu kalendarzowego czytań własnych o świętych.
Zawiera także teksty wspólne, odpowiednie do różnych grup świąt
(poświęcenie kościoła, o Najświętszej Maryi Pannie, o Apostołach,
o męczennikach, o pasterzach, o doktorach Kościoła, o dziewicach,
o Świętych w ogólności).
7 tom - zawiera formularze Mszy wotywnych, obrzędowych (chrzest,
święcenia, udzielanie wiatyku, małżeństwo), w różnych potrzebach
(dotyczące życia Kościoła, spraw publicznych, potrzeb szczególnych)
oraz za zmarłych 6.
"Z racji godności Słowa Bożego, księgi czytań używane przy
sprawowaniu liturgii winny się odróżniać od innych pomocy duszpasterskich"
(WTPLM 37) 7.
W związku z powagą i godnością tekstów zawartych w księgach liturgicznych
lektor powinien odnosić się do nich godnie i z szacunkiem.
Ten wątek powinien być podjęty w toku działań formacyjnych o charakterze
liturgicznym. Ważna jest również umiejętność odczytywania nazw ksiąg
liturgicznych według sigli biblijnych (skrótów).
b) Strój lektora
Istotną sprawą w toku formacyjnym lektora jest zapoznanie go z zagadnieniem
stroju liturgicznego. "Należy zadbać o to, by Liturgiczna Służba
Ołtarza posługiwała w liturgii zawsze w stroju liturgicznym: ministrant
w komży i pelerynce, lektor w albie" 8.
Lektor wykonuje posługę słowa Bożego w albie.
Proces formacyjny winien uwzględniać zapoznanie z wymową tej szaty.
"Alba jako szata biała oznacza blask Chrystusa przemienionego
na Górze Tabor i Zmartwychwstałego. Nadto jest prośbą o czystość
serca, konieczną do zbawienia, a także wyrzutem, gdy po przyłożeniu
swego serca do białej alby okaże się, że serce jest brudne, grzeszne"
9.
Znajomość wymowy białej alby i uwzględnienie konieczności stałego
"wybielenia" swego serca tak, aby przyłożone do owej bieli
było godne jej wzniosłości, jest ważnym obowiązkiem lektora. Każdy
lektor, ubrany w białą szatę, powinien być świadomy godności tego
symbolu.
c) Lektor w roli psałterzysty
W dokumentach liturgicznych śpiew zajmuje ważne miejsce 10.
Osobę wykonującą śpiew psalmów nazywamy psałterzystą. Psalm responsoryjny
przeznaczony jest zasadniczo do solowego śpiewania lub recytacji,
dlatego funkcja lektora - psałterzysty jest szczególnie ważna w
zgromadzeniu liturgicznym. Nie każdy lektor może być jednocześnie
psałterzystą, gdyż do poprawnego wykonywania śpiewów jest niezbędny
słuch muzyczny. Lektor nieposiadający wystarczającego słuchu muzycznego
winien psalm recytować.
Funkcja lektora - psałterzysty jest równie ważna i wzniosła podobnie
jak funkcja lektora, dlatego formacja ministrantów do wykonywania
tej posługi jest bardzo ważna. Obok śpiewania lub recytowania psalmu
zadaniem lektora - psałterzysty jest czytanie wezwań Modlitwy powszechnej.
I ta funkcja powinna być wykonywana godnie.
d) Udział lektora w nabożeństwach i liturgii sakramentów
Poza aktywnością w czasie sprawowania Mszy świętej lektor ma również
swe zadanie podczas nabożeństw. Przykładem takiej aktywności mogą
być nieszpory niedzielne.
Oprócz tego, że lektor ma w zespole ministranckim swoje miejsce,
ściśle określone, związane z bliskością stołu słowa Bożego, przygotowuje
on na pulpicie: lekcjonarz, komentarz do psalmów, a także teksty
do Modlitwy wiernych 11.
Lektor w czasie nabożeństwa proklamuje słowo Boże.
Ważna i pomocna jest rola lektora w czasie udzielania sakramentów.
Podczas obrzędu chrztu lektor może występować w roli psałterzysty,
wykonując Modlitwę wiernych, może też zastępować turyferariusza
12. Podczas obrzędów sakramentu
małżeństwa w czasie Mszy świętej lektor sprawuje posługę proklamacji
słowa Bożego, zaś poza Mszą świętą na wypadek braku psałterzysty
czyta wezwania Modlitwy wiernych.
W przygotowaniu lektora do posługi słowa Bożego formacja biblijno-liturgiczna
jest szczególnie ważna. Ta formacja zmierza do tego, by lektor był
świadomy, że słowo Boże zawarte w Piśmie Świętym ma wielkie poważanie
w życiu społecznym chrześcijan.
Lektor czytający Biblię z powagą i modlitewnym nastawieniem przekonuje
się, że do niego przychodzi Bóg, przebywa z nim w jego codziennych
troskach, poucza go o zasadach życia moralno-religijnego, podnosi
na duchu, zachęca do coraz lepszego postępowania, umacnia w wierze
i prostą drogą prowadzi do uświęcenia 13.
Lektor posiadając wymaganą wiedzę liturgiczną, powinien stale pogłębiać
swoją formację, by nie tylko poprawnie wykonywać wyznaczoną posługę,
ale także żyć tymi wartościami, które wynikają z tekstów biblijnych
przekazywanym wiernym.
Liturgia sama w sobie dzięki obecności Chrystusa i Jego miłości
ma moc formowania u uczestników wiary dojrzałej 14.
Formacja biblijno-liturgiczna lektora wymaga stałej troski w zakresie
zdobywania wiedzy zarówno teoretycznej jak i praktycznej. Zaś rozumienie
poszczególnych symboli i znaków liturgicznych, przyczyni się do
lepszego czytania i głębszego zaangażowania się w tej posłudze.
II. Formacja zewnętrzna (praktyczna)
Ten rozdział jest poświęcony zewnętrznemu (praktycznemu) przygotowaniu
się lektora do czytania słowa Bożego w czasie Mszy świętej i nabożeństw.
Lektor wykonuje dobrze swoją posługę, gdy głosi słowo Boże nie tylko
swoim życiem, ale również swoimi ustami. Stąd w rozdziale tym wyakcentowano:
kulturę żywego słowa, ćwiczenia fonetyczne oraz postawę zewnętrzną
lektora.
1. Kultura żywego słowa
Posługa lektora w liturgii słowa Bożego spełnia doniosłą rolę. Przekaz
dźwiękowy czytającego ma doniosły wpływ na słyszalność tekstów Pisma
Świętego przez wiernych. Przygotowanie lektora obejmujące formację
biblijno-liturgiczną oraz praktyczną, dotyczy również zagadnień
z dziedziny kultury żywego słowa.
W posłudze lektora zwraca się uwagę na artykulację, czyli przekształcenie
dźwięku tworzonego w jamie krtaniowej na zrozumiałą mowę. Czytający
stara się, by jego mowa była czysta i wyraźna, dokładna i swobodna,
a nie sztuczna.
Lektor nie poprzestaje na opanowaniu techniki mówienia, ale powinien
posiadać sztukę sugestywnego oddziaływania na słuchaczy, czyli pobudzania
ich do uważnego przyjmowania słowa Bożego. Czytanie lektora można
pojmować dwojako - jako środek przekazu słowa Bożego i jako cel
dydaktyczny, by wierni dobrze zrozumieli sens perykopy. W ten sposób
lektor przyczynia się do zrozumienia tekstu biblijnego przez wiernych
i pogłębienia ich wiary w sensie ogólnym 15.
Do funkcji lektora należy wybierać nie tylko tych, którzy posiadają
odpowiednie możliwości głosowe i dykcyjne, odwagę i swobodę występowania
przed większą zbiorowością, ale ponadto prowadzą właściwy styl życia
chrześcijańskiego, odpowiednie życie sakramentalne, są zaangażowani
w sprawy Kościoła, współpracują w dziele apostolstwa wśród wiernych,
prowadzą stale życie modlitewne, spełniają dobrze obowiązki szkolne
i poświęcają czas lekturze Pisma świętego. "Jest rzeczą konieczną,
aby lektorzy wykonujący swoją posługę, byli naprawdę odpowiednio
i starannie przygotowani, a to w tym celu, ażeby wierni, słuchając
czytań Słowa Bożego, rozbudzali w sobie żywe i serdeczne umiłowanie
Pisma Świętego" (WTPLM 55).
Posługa lektora jest nie tylko świadectwem wiary, przykładem życia
dla innych, ale przede wszystkim służbą Bogu. Lektor, który by nie
wypełniał swojego obowiązku przed Bogiem stałby się zgorszeniem
dla ludzi i dał świadectwo swojej niedojrzałości.
Podczas liturgii ustanowienia lektorów każdy lektor powinien mieć
w umyśle i w sercu następujące słowa: "Pamiętajcie zawsze jak
wielką i świętą będziecie pełnić służbę i z jaką pilnością i starannością
winniście ją wypełniać. Przekazując innym ludziom Słowo Boże, sami
je przyjmijcie i pilnie rozważajcie, abyście w nim znajdowali radość
i moc. Waszym codziennym życiem głoście naszego Zbawiciela, Jezusa
Chrystusa. Przyjmijcie księgę Pisma Świętego, otaczajcie ją szacunkiem
i wiernie przekazujcie słowo objawione ku chwale Boga i pożytkowi
wiernych. Dziękując Bogu za łaskę powołania do służby lektorskiej
powierzone zadania wypełniajcie gorliwie i sumiennie: czytajcie
Słowo Boże wyraźnie i przykładnie, według niego żyjcie ku większej
chwale Boga i Kościoła świętego" (WTPLM 54).
2. Ćwiczenia fonetyczne
Wobec lektora, który w liturgii jest sługą słowa stawia się cały
szereg wymagań. Oprócz wielkiej odpowiedzialności za słowo Boże
bardzo ważny jest sposób przekazywania słowa w liturgii. Winno ono
być odczytane czy też odśpiewane w sposób odpowiadający pewnym wymogom
sztuki, dalekim jednak od jakiejkolwiek sztuczności.
Lektor, wykonując swoją posługę w zgromadzeniu, powinien w tej czynności
wyrazić "
taką umiejętność, taką prostotę i zarazem dostojeństwo,
ażeby w samym już sposobie czytania lub śpiewania liturgicznego
odzwierciedlił się charakter świętego tekstu" (TKE 10) 16.
Wymaga to od niego znajomości zasad poprawnej wymowy polskiej oraz
solidnego i rzetelnego ćwiczenia, aby w jak największym stopniu
praktycznie to zastosować 17.
Mowa ludzka powstaje z harmonijnego współdziałania kilku elementów:
oddechu, dźwięku i artykulacji. Kandydat na lektora powinien pracować
szczególnie nad prawidłowym i ekonomicznym oddechem, dźwięcznym,
czystym i silnym głosem, czyli emisją głosu, poprawną i wyraźną
wymową, czyli artykulacją.
a) Oddech
Technika oddychania polega na zgromadzeniu w klatce piersiowej odpowiedniej
porcji powietrza wciągniętego nosem. Zapas powietrza powinien być
magazynowany na przeponie. Wydychanie powietrza dokonuje się ustami
i nosem, ale bardzo powoli. Należy wypracować sobie głęboki tor
oddechowy oraz nauczyć się ekonomicznie dysponować posiadanym powietrzem.
Są trzy rodzaje oddechu: oddech górny, który organizm stosuje przy
odpoczynku, oddech średni stosowany podczas intensywnego ruchu i
cięższych prac, oraz oddech dolny i ten jest prawidłowy przy czytaniu
i mówieniu. Przez systematyczne ćwiczenia należy dążyć do tego,
aby podczas czytania wdech był dokonany nosem, szybki, krótki i
bezgłośny, a wydech ustami, równomierny, swobodny i dowolnie regulowany.
Czytając teksty, wypowiada się myśli, które oddziela się jedną od
drugiej krótką przerwą w mówieniu (wdech); trzeba też zrobić dłuższą
przerwę, wtedy milcząc, oddycha się normalnie. Przy wdechu należy
zaczerpnąć taką ilość powietrza, jaka jest niezbędna do wypowiedzenia
całości myślowej. Ideałem jest nabieranie przy wdechu takiej ilości
powietrza, aby skończyć frazę tekstową jednocześnie z normalnym
wydechem, bez nadmiernego wysiłku 18.
b) Emisja głosu
Emisja głosu to poprawne operowanie głosem w mowie lub śpiewie,
aby bez większego wysiłku wytworzyć dźwięk możliwie najlepszy. Do
tego celu wykorzystujemy znane z akustyki zjawisko rezonansu, które
polega na tym, aby strumień drgającego powietrza skierować umiejętnie
na rezonator. Wtedy otrzymujemy największą amplitudę drgań, a w
konsekwencji głos odpowiednio silny, czysty i dźwięczny.
Od poprawności emisji głosu są uzależnione efekty artykulacji, frazowania
i akcentowania, a nawet wymogi kultury żywego słowa. Przy emisji
ważna jest zewnętrzna postawa ciała. Dlatego lektor w czasie liturgii
czyta i śpiewa w pozycji stojącej. Przy głośnym czytaniu korpus
powinien być wyprostowany, a mięśnie brzucha luźne, by nie uciskały
na przeponę. To ułatwia oddychanie i nie odczuwa się zmęczenia.
Wpływ na emisję głosu ma również pozycja kręgosłupa oraz stopy,
które w czasie czytania powinny być lekko rozstawione. Wysokość
głosu w czasie mówienia i czytania nazywa się intonacją, dzięki
czemu można odróżnić zdania pytające, oznajmujące i rozkazujące
19.
W dobrej emisji głosu chodzi o to, aby przy minimalnym wysiłku,
przy jak najmniejszym obciążeniu wiązadeł głosowych uzyskać jak
najpełniejsze brzmienie i jak najlepszą nośność głosu. Czystość
tonu, siła brzmienia i nośność głosu, równość i stałość jego brzmienia
oraz wyrazistość i komunikatywność będą stanowiły o spełnieniu przez
lektora swojej misji.
c) Artykulacja
Artykulacja to odpowiednie ruchy narządów mowy, których celem jest
wytworzenie określonej głoski. Lektor powinien być świadomy, że
ważną umiejętnością jest wyraźna i poprawna wymowa spółgłosek i
samogłosek.
Ćwiczenia dykcyjne mają na celu wyrobienie umiejętności zrozumiałego
łączenia głosek, sylab w ciągły strumień mowy. Polegają one na kilkakrotnym
powtarzaniu danego tekstu w sposób płynny i wyrazisty ze zmianą
tempa, dynamiki i rodzaju głosu. W skład artykulacji zalicza się
właściwe akcentowanie, czyli silniejsze, z uwydatnieniem wymówienie
danej głoski, wyrazu lub zdania 20.
Akcent gramatyczny polega na wyróżnieniu jednej z sylab wyrazu przez
wymówienie jej silniej, z naciskiem. W języku polskim akcentowana
jest zwykle przedostatnia sylaba w wyrazie wielosylabowym.
Akcent zdaniowy (logiczny) polega na wzmocnieniu siły głosu, zmianie
wysokości tonu lub przez przerwę przed i po danym wyrazie. Zadaniem
tego akcentu jest wyróżnianie w każdym zdaniu wyrazu lub wyrazów
zasadniczych, rdzennych (wyrażających główną myśl zdania). Akcent
ten jest ruchomy. Akcenty mogą być:
- melodyczne - znaczenie ekspresywne,
- dynamiczne - łączne z akcentem melodycznym,
- rytmiczne - przeciąganie samogłosek podkreśla sens wyrazu,
- nastrojowe - różnicowanie barwy głosu wydobywa i podkreśla treść
uczuciową 21.
W poprawnym czytaniu ważną rolę odgrywają przerwy zwane pauzami.
Są to okresy krótszego lub dłuższego milczenia w czasie czytania.
Celem pauzy logicznej jest oddzielenie poszczególnych części perykopy
w celu ułatwienia słuchaczowi zrozumienia sensu całości. Pauza psychologiczna
ma za zadanie ukazać przeżycia zawarte w tekście.
Pauzy są konieczne lektorowi w celu uzupełnienia powietrza do dalszego
czytania, a słuchaczom są potrzebne do refleksji i pełniejszego
zrozumienia treści.
d) Błędy i wady wymowy
Przygotowując lektora do posługi słowa Bożego, trzeba zwrócić uwagę
na błędy i wady wymowy, które mogą mieć przyczyny natury organicznej
lub charakter czynnościowy wynikający z właściwości i cech psychiki
czytającego. Typowe wady wymowy:
- zacinanie się - wynika z wadliwego oddychania,
- jąkanie się - wielokrotne powtarzanie tych samych sylab wynika
z niewłaściwego kierowania przycisku wydechowego,
- bełkotanie - niewyraźna, zaniedbana mowa,
- momotanie - utrudnione, nierytmiczne wypowiadanie sylab i przestawianie
ich prawidłowej kolejności,
- klekotanie - polega na bardzo szybkim i niewyraźnym wypowiadaniu
słów,
- monotonia - mówienie na jednym tonie,
- nosowość - czytanie "przez nos",
- szczękościsk - czytanie "przez zęby ". 22
Do błędów często popełnianych należy zaliczyć:
- zlewanie polegające na opuszczaniu początkowych lub końcowych
głosek wyrazów,
- osłabianie głosek i zgłosek,
- zniekształcenie brzmienia spółgłosek na początku wyrazu,
- nieczysta wymowa samogłosek i spółgłosek,
- niewłaściwe stosowanie pauz 23.
3. Postawa zewnętrzna lektora
W przekazie słowa Bożego bardzo istotnym elementem jest postawa
zewnętrzna lektora. Na właściwą postawę zewnętrzną składają się
następujące elementy: właściwy sposób chodzenia, właściwy sposób
obchodzenia się z księgami liturgicznymi, zachowanie przy pulpicie
oraz umiejętność powrotu na swoje poprzednie miejsce 24.
Pamiętać należy, że "słyszy się nie tylko uchem, ale i okiem".
Dlatego lektor powinien zwracać uwagę również na postawę zewnętrzną.
Podejście do pulpitu (lektorium) powinno być dokonane krokiem wolnym
i sprężystym, ale bez pośpiechu. Stojąc na miejscu czytania, trzeba
odpowiednio ustawić mikrofon. Przyjąć odpowiednią postawę: swobodnie,
rozluźnione mięśnie, nogi lekko rozstawione, a ciężar ciała przenosi
się z jednej nogi na drugą.
Jeżeli księga może leżeć na pulpicie, to ręce zajmują miejsce obok
niej. W przeciwnym przypadku podtrzymuje się księgę obiema rękami
od dołu na okładkach lub trzyma się ją mocno w dłoniach.
Na początku należy chwilę odczekać, aby nawiązać kontakt ze słuchaczami.
Wzrok przed czytaniem i w czasie jego trwania powinien być nacechowany
spokojem, życzliwością i ciepłem. Gdy tekst jest czytany, należy
spoglądać na słuchaczy, szczególnie wtedy, kiedy kończy się jakąś
myśl, aby odczuć reakcję.
Największym wrogiem czytających Pismo Święte podczas liturgii jest
aktorstwo. Nie wolno nigdy naśladować innych. Trzeba pokazywać swoją
indywidualność. Jeżeli zdarzy się błąd w czytaniu, nie należy zatrzymywać
się, ale poprawiając błąd czytać dalej. Trema przeszkadza zwłaszcza
nowicjuszom i może być paraliżująca. Trzeba wtedy zwracać uwagę
na swoje zachowanie, zwłaszcza gesty i ruchy, bo one czasem znaczą
więcej niż słowa 25.Trzeba
zawsze mieć na uwadze to co mówi Pismo Święte: "Tak mówcie
i wy, gdy uczynicie wszystko, co wam polecono: >Słudzy nieużyteczni
jesteśmy; wykonaliśmy to, co powinniśmy wykonać<" (Łk 17,
10). Jesteśmy nieużytecznymi sługami, ponieważ cel naszego wysiłku,
jakim jest dotarcie ze słowem Bożym do ludzkich serc, ażeby je przemienić
i podnieść na duchu, nie może być osiągnięty przez nas, lecz tylko
przez Pana, który zechciał przyjąć człowieka do swojej służby.
Zakończenie
Celem
artykułu było ukazanie etapów formacyjnych do posługi lektora. Po
zaprezentowaniu powyższego materiału wyłaniają się następujące wnioski
i spostrzeżenia:
1. W przygotowaniu lektora do służby słowu Bożemu szczególnie ważna
jest formacja biblijno-liturgiczna.
a) Formacja biblijna winna zmierzać do tego, by lektor był świadomy,
że słowo Boże zawarte w Piśmie Świętym ma wielkie poważanie w życiu
społecznym chrześcijan. Lektor w miarę możliwości winien posiadać
na własność Biblię, studiować i ją rozumieć.
Lektor czytający teksty święte z powagą i modlitewnym nastawieniem
przekonuje się, że do niego przychodzi Bóg, przebywa z nim w jego
codziennych troskach, poucza go o zasadach życia religijno-moralnego,
podnosi na duchu, zachęca do lepszego postępowania, umacnia w wierze
i prowadzi do uświęcenia.
b) Lektor posiadając wymaganą wiedzę liturgiczną, powinien stale
formować siebie w tym zakresie, by nie tylko poprawnie wykonywać
zleconą posługę, ale także żyć wartościami liturgicznymi. Ponadto
winien pogłębiać znajomość ksiąg liturgicznych i zdobywać wiedzę
liturgiczną w wymiarach teoretycznym i praktycznym.
Rozumienie poszczególnych postaw, gestów, znaków i symboli liturgicznych
przyczyni się do lepszego i głębszego zaangażowania w tę posługę.
2. Na lektorów powinni być wybierani kandydaci, którzy odznaczają
się odpowiednimi zdolnościami fonetycznymi, tj. prawidłowym oddechem,
dobrą emisją głosu i w miarę bardzo dobrą artykulacją. Nadto powinni
odznaczać się poprawną postawą zewnętrzną wraz z zadbanym i stosownym
strojem zewnętrznym.
Przedstawione opracowanie (na temat etapów formacyjnych do posługi
lektora) nie jest adekwatne i doskonałe. Wymagałoby jeszcze odpowiedniego
poszerzenia i pogłębienia, zwłaszcza dla wszystkich tych, którzy
zajmują się szkoleniem i formacją lektorów.
|
